Patent trolls: (on)ethische manier van geld verdienen?
Geschreven op 02/09/2011
Patent trolls zijn personen of bedrijven die geld verdienen met octrooien, maar niet zoals de gemiddelde octrooihouder dat doet. Een patent troll koopt octrooien op van uitvinders en vaak kleine, al dan niet noodlijdende bedrijfjes. De gekochte octrooien worden op de plank gelegd. Aan uitvinden, produceren of innoveren doet de patent troll niet.
De patent troll zoekt vervolgens een bedrijf dat inbreuk maakt op één van haar octrooien. Ze spreekt het bedrijf aan en start een rechtszaak om de druk op te voeren. De meeste grote bedrijven willen niet in zo’n rechtszaak belanden; het kost tonnen aan proceskosten, het levert negatieve publiciteit op en de aandeelhouders worden er zenuwachtig van. Om dat te voorkomen is het bedrijf vaak bereid te schikken: ze betalen een flink bedrag aan de patent troll in ruil voor het stopzetten van de rechtszaak. Dat verklaart waarom de patent troll zich richt op de multinationals: van een grote kip pluk je meer veren dan van een kleine.
De herkomst
In 2001 stonden Intel, bekend van de pc’s en laptops, en TechSearch LLC voor de rechter. Volgens TechSearch maakte Intel inbreuk op haar octrooien. R.P. Niro, een bekende advocaat, vertegenwoordigde TechSearch en eiste dat Intel een flink bedrag aan schadevergoeding zou betalen. P. Detkin, bestuurslid van Intel, noemde hem een octrooi-afperser (‘patent extortionist’). Detkin werd meteen aangeklaagd voor smaad en zag af van verder gebruik van die term. In plaats daarvan noemde hij Niro een octrooitrol (‘patent troll’). Een term die wereldwijd werd overgenomen en nu een gangbare kwalificatie is.
Recente patent trolls
Erich Spangenberg is een patent troll en dat heeft hem geen windeieren gelegd. Hij koopt octrooien waar hij ze kan vinden en vervolgens spreekt hij de groten op deze aarde aan wegens inbreuk: Xerox, Hewlett-Packard, General Motors, Microsoft, Hyundai. De meeste bedrijven betalen grif om van de rechtszaak af te komen. Hyundai verzette zich tegen de patent troll en betaalde niet. Spangenberg liet de rechtszaak doorgaan. Toen bleek dat een patent troll niet alleen maar bluft: Hyundai moest 34 miljoen dollar schadevergoeding wegens inbreuk betalen.
Ook een ander voorbeeld laat zien waarom er steeds meer patent trolls ontstaan. Acacia Research uit Californië is gedurende haar bestaan (achttien jaar) 337 keer een rechtszaak wegens inbreuk begonnen. 95 Procent van die zaken eindigde in een schikking. Van de 5 procent die niet schikte, won Acacia de helft. Dat leverde haar in 2006 nog 34,8 miljoen dollar op, en in 2010 het dubbele.
Terwijl patent trolls al een tijd bestaan (al heetten ze vóór 2001 nog geen patent troll), hebben de multinationals er nog niet echt een antwoord op gevonden en is het een business geworden waarin heel veel geld van eigenaar verandert.
De octrooien
Voor de octrooien waarin de patent troll is geïnteresseerd, lijken weinig criteria te worden gehanteerd: de octrooien moeten op een vakgebied liggen waar multinationals zich bewegen en technologiebedrijven lijken een populair doelwit te zijn. Het precieze, technische onderwerp van het octrooi is voor de patent troll niet relevant.
Voors en tegens
Uit het voorbeeld van Spangenberg blijkt dat het niet om zomaar loze acties gaat. Kennelijk maken sommige grote bedrijven daadwerkelijk inbreuk op octrooien van kleine bedrijven of van particuliere octrooihouders. Waar de multinational de kleine octrooihouder van tafel kan vegen, of hem het faillissement in kan procederen, staat de vermogende patent troll (Acacia kan beschikken over 250 miljoen dollar om procedures te voeren) steviger. Sommigen zeggen dan ook dat de patent troll een positieve bijdrage levert aan de bescherming van intellectueel eigendom (IE) doordat hij multinationals dwingt zich aan IE-rechten van anderen te houden.
Aan de andere kant is er veel kritiek op de patent troll. IE-wetgeving heeft tot doel de innovatie te stimuleren. Octrooirecht zorgt ervoor dat alle nieuwe kennis openbaar is, zodat doorontwikkeling kan plaatsvinden. De patent troll houdt zich daarmee niet bezig. Die koopt geen octrooi om daar iets innovatiefs mee te doen. Die koopt een octrooi om anderen ermee onder druk te zetten en geld te verdienen. De bedoeling van de IE-regelgeving ten spijt. Voor velen is een patent troll daardoor niet zozeer in strijd met de wet, maar wel in strijd met de ethiek.
Bron: NL Octrooicentrum, Clea Witteman.
